Για την Τίνα

Πριν δύο περίπου χρόνια, στον μικρόκοσμό μου, ήμουν ο “εκτός τόπου και χρόνου” που έλεγε πως η μακρινή κρίση με τα παράγωγα τότε, ήταν η κρίση που θα μας θίξει όλους και που θα καθορίσει το μέλλον για πολλά χρόνια. Κάτι που σήμερα ήδη το ζούμε στο πετσί μας.

Το ερώτημα σήμερα είναι αν τελικά τα αφεντικά καταφύγουν και πάλι στην κλασική τους μέθοδο διαχείρησης των κρίσεων. Αν τους δεκάδες διάσπαρτους τοπικούς πολέμους που σκορπάνε τόσα χρόνια, θα τους μετατρέψουν σε κάτι που θα ονομάσουμε νέο παγκόσμιο πόλεμο. Και κυρίως, αν η δική μας απάντηση (που δεν λέει να ρθει) προηγηθεί του σφαγείου…

Με αφορμή και τις τελευταίες δηλώσεις του ΓΑΜΑΠ στη σύνοδο του ΟΑΣΕ, θυμήθηκα ένα παλιό τραγουδάκι του ανθρώπου εκείνου από τα μαύρα δάση:

Αυτοί που βρίσκονται ψηλά
Θεωρούνε ταπεινό
Να μιλάς για το φαΐ
Ο λόγος; Έχουνε κι όλας φάει

Οι ταπεινοί αφήνουνε τον κόσμο
Χωρίς να’χουνε δοκιμάσει κρέας της προκοπής

Πώς ν’αναρωτηθούν πού’θε έρχονται
Και πού πηγαίνουν
Είναι τα όμορφα δειλινά τόσο αποκαμωμένοι
Το βουνό και την πλατειά τη θάλασσα
Δεν τά’χουν ακόμα δει
Όταν σημαίνει η ώρα τους

Αν δεν νοιαστούν οι ταπεινοί
Γι’αυτό που είναι ταπεινό
Ποτέ δεν θα υψωθούν

Το ημερολόγιο
Δεν δείχνει ακόμα την ημέρα
Όλοι οι μήνες, όλες οι ημέρες
Είναι ανοιχτές
Κάποια απ’ αυτές θα σφραγιστεί
Μ’ έναν σταυρό

Οι εργάτες φωνάζουν για ψωμί
Οι έμποροι φωνάζουν γι’αγορές
Οι άνεργοι πεινούσαν
Τώρα πεινάνε κι όσοι εργάζονται

Αυτοί που αρπάνε το φαΐ απ’ το τραπέζι
Κηρύχνουν τη λιτότητα
Αυτοί που παίρνουν όλα τα δοσήματα
Ζητάνε θυσίες
Οι χορτάτοι μιλάνε στους πεινασμένους
Για τις μεγάλες εποχές που θα’ρθουν
Αυτοί που τη χώρα σέρνουνε στην άβυσσο
Λες πως είναι τέχνη να κυβερνάς το λαό
Είναι πολύ δύσκολη για τους ανθρώπους του λαού

Αυτοί που βρίσκονται ψηλά λένε
Πόλεμος και ειρήνη
Είναι δυο πράγματα ολότελα διαφορετικά
Όμως η ειρήνη τους και ο πόλεμός τους
Μοιάζουν όπως ο άνεμος κι η θύελλα
Ο πόλεμος γεννιέται απ’ την ειρήνη τους
καθώς ο γιος από την μάνα
έχει τα δικά της απαίσια χαρακτηριστικά
ο πόλεμός τους σκοτώνει
ό,τι άφησε όρθιο η ειρήνη τους

Όταν αυτοί που είναι ψηλά
Μιλάνε για ειρήνη
Ο απλός λαός ξέρει
Πως έρχεται ο πόλεμος
Όταν αυτοί που είναι ψηλά
Καταριούνται τον πόλεμο
Διαταγές για επιστράτευση
Έχουν υπογραφεί

Στον τοίχο με κιμωλία γραμμένο
Θέλουνε πόλεμο
Αυτός που το΄χε γράψει
Έπεσε κι όλας

Αυτοί που βρίσκονται ψηλά λένε
Να ο δρόμος για τη δόξα
Αυτοί που είναι χαμηλά
Να ο δρόμος για το μνήμα

Τούτος ο πόλεμος που έρχεται
Δεν είναι ο πρώτος
Πριν απ’ αυτόν γίνανε κι άλλοι πόλεμος
Όταν ετέλειωσε ο τελευταίος
Υπήρχαν νικητές και νικημένοι
Στους νικημένους ο φτωχός λαός
Πέθαινε απ’ την πείνα
Τους νικητές ο φτωχός λαός
Πέθαινε το ίδιο

Σαν θα’ρθει η ώρα της πορείας
Πολλοί δεν ξέρουν
Πως επικεφαλής βαδίζει ο εχθρός τους
Η φωνή που διαταγές τους δίνει
Είναι του εχθρού τους η φωνή
Εκείνος που για τον εχθρό μιλάει
Είναι ο ίδιος τους ο εχθρός

Νύχτα
Τ’ανδρόγυνα ξαπλώνουν στο κρεβάτι τους
Οι νέες γυναίκες θα γεννήσουν ορφανά

Στρατηγέ το τανκς σου
Είναι δυνατό μηχάνημα
Θερίζει δάση ολόκληρα
Κι εκατοντάδες άνδρες αφανίζει
Μόνο που έχει ένα ελάττωμα
-χρειάζεται οδηγό

Στρατηγέ το βομβαρδιστικό
Είναι πολυδύναμο
Πετάει πιο γρήγορα απ’ τον άνεμο
Κι απ’ τον ελέφαντα σηκώνει βάρος πιο πολύ
Μόνο που έχει ένα ελάττωμα
-χρειάζεται πιλότο

Στρατηγέ ο άνθρωπος είναι χρήσιμος πολύ
Ξέρει να πετάει
Ξέρει και να σκοτώνει
Μόνο που έχει ένα ελάττωμα
-ξέρει να σκέφτεται

Κάτι σαν τον πόλεμο μεταξύ πονοκεφάλου και κεφιού…

Κάτι από τη διαρκή διαπάλη ατομικού και κοινωνικού…

Κάτι σαν την αναποφάσιστη ήττα μας…

Τελικά, είμαι ελαφρύς…

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

…ή μαθαίνω να πετάω;

Get the latest Flash Player to see this player.

Πάρε το πρώτο σου δωράκι, καλέ μου...



Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Ἀκοῦστε. Ἐγὼ εἶμαι ὁ γκρεμιστής, γιατί εἶμ᾿ ἐγὼ κι ὁ κτίστης,

ὁ διαλεχτὸς τῆς ἄρνησης κι ὁ ἀκριβογιὸς τῆς πίστης.

Καὶ θέλει καὶ τὸ γκρέμισμα νοῦ καὶ καρδιὰ καὶ χέρι.

Στοῦ μίσους τὰ μεσάνυχτα τρέμει ἑνὸς πόθου ἀστέρι.

Κι ἂν εἶμαι τῆς νυχτιᾶς βλαστός, τοῦ χαλασμοῦ πατέρας,

πάντα κοιτάζω πρὸς τὸ φῶς τὸ ἀπόμακρο τῆς μέρας.

ἐγὼ ὁ σεισμὸς ὁ ἀλύπητος, ἐγὼ κι ὁ ἀνοιχτομάτης·

τοῦ μακρεμένου ἀγναντευτής, κι ὁ κλέφτης κι ὁ ἀπελάτης

καὶ μὲ τὸ καριοφίλι μου καὶ μὲ τ᾿ ἀπελατίκι

τὴν πολιτεία τὴν κάνω ἐρμιά, γῆ χέρσα τὸ χωράφι.

Κάλλιο φυτρῶστε, ἀγκριαγκαθιές, καὶ κάλλιο οὐρλιάστε, λύκοι,

κάλλιο φουσκῶστε, πόταμοι καὶ κάλλιο ἀνοῖχτε τάφοι,

καί, δυναμίτη, βρόντηξε καὶ σιγοστάλαξε αἷμα,

παρὰ σὲ πύργους ἄρχοντας καὶ σὲ ναοὺς τὸ Ψέμα.

Τῶν πρωτογέννητων καιρῶν ἡ πλάση μὲ τ᾿ ἀγρίμια

ξανάρχεται. Καλῶς νὰ ῾ρθῆ. Γκρεμίζω τὴν ἀσκήμια.

Εἶμ᾿ ἕνα ἀνήμπορο παιδὶ ποὺ σκλαβωμένο τό ῾χει

τὸ δείλιασμα κι ὅλο ρωτᾷ καὶ μήτε ναὶ μήτε ὄχι

δὲν τοῦ ἀποκρίνεται κανείς, καὶ πάει κι ὅλο προσμένει

τὸ λόγο ποὺ δὲν ἔρχεται, καὶ μία ντροπὴ τὸ δένει

Μὰ τὸ τσεκοῦρι μοναχὰ στὸ χέρι σὰν κρατήσω,

καὶ τὸ τσεκοῦρι μου ψυχὴ μ᾿ ἕνα θυμὸ περίσσο.

Τάχα ποιὸς μάγος, ποιὸ στοιχειὸ τοῦ δούλεψε τ᾿ ἀτσάλι

καὶ νιώθω φλόγα τὴν καρδιὰ καὶ βράχο τὸ κεφάλι,

καὶ θέλω νὰ τραβήξω ἐμπρὸς καὶ πλατωσιὲς ν᾿ ἀνοίξω,

καὶ μ᾿ ἕνα Ναὶ νὰ τιναχτῶ, μ᾿ ἕνα Ὄχι νὰ βροντήξω;

Καβάλα στὸ νοητάκι μου, δὲν τρέμω σας ὅποιοι εἶστε

γκρικάω, βγαίνει ἀπὸ μέσα του μιὰ προσταγή: Γκρεμίστε!

Κωστής Παλαμάς

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

… λέει το χνούδι & συνεχίζει:

Αυτά τα λίγα που είμαι – και τα ξέρω – θέλω να σου τα δίνω.

Λοιπόν, ναι, δεν είμαι και πολλά πράγματα. Ιδιαίτερα τελευταία, με τους πάντες υπό το μηδέν, ίσως μόνο η απεγνωσμένη προσπάθεια να γαντζωθείς από κάπου είναι αυτή που σε κάνει κάτι. Πάνε οι μέρες που ήμασταν έτοιμοι για όλα; Επιστροφή στο μηδέν, λοιπόν, και πάλι;

Get the latest Flash Player to see this player.

υγ: δεν άρχισα να ψάχνω video. Απλά τα υπόγεια φιλαράκια, ότι έχουν το μοιράζονται αφιδώς κι εγώ ούτε που τους ευχαρίστησα γι’ αυτό…

Αναρχίζω παρεπιπτώντος,

αδιάφορα εκτεθιμένοις στον καρνάβαλο

του αγωνιστικού γίγνεσθαι.

Στηριγμένος κατά βάση σε αυτοτρομοκρατικές

διακυρήξεις αμετοχής

Δεν προσκυνώ άτσαλα ανατυπωμένες ορμές

Δεν συνουσιάζομαι πάνω σε ματωμένες σημαίες

Η πολιτική μου στοχεύει μόνο στην απαγχόνηση

του καπιταλιστή εαυτού μου.

Κ.Χ.

Τις τελευταίες μέρες ξαναθυμήθηκα τους Γκούλαγκ. Με το δημοσιευμένο σε προηγούμενο post κομμάτι τους “Τα παιδιά μόνο…” από τον δίσκο “Πάτα Γερά” να συμπυκνώνει για μένα ότι υπάρχει στο punk που αξίζει να ζήσει. Γιατί ως γνωστών το punk είναι νεκρό. Το rip που δίνω εδώ είναι ψηφιοποιημένο από βινύλιο με σκρατς και σκρουτς.

Μα είναι τόσο λίγα αυτά που πρέπει να ψάξουμε στα τυφλά…

…κι όλο κάνουμε τα ίδια λάθη…

Get the latest Flash Player to see this player.

“… Γινόταν ολοένα και πιο δύσκολο να διακρίνει κανείς ανάμεσα στην επανάσταση και την αντίδραση, ανάμεσα στην ψεύτικη θελκτική δημοκρατία και τον ανομολόγητο φασισμό, ανάμεσα στον εμφύλιο πόλεμο και τον πόλεμο των κρατών, ανάμεσα στην παρέμβαση και τη μη-παρέμβαση, ανάμεσα στους αντίπαλους ολοκληρωτισμούς, στους συμμαχικούς, στους καμουφλαρισμένους, ανάμεσα στις πιο εγκληματικές απάτες και την απλή αλήθεια. Η σύγχυση γεννούσε την ανημπόρια των ανθρώπων που ήταν στρατευμένοι στη δίνη των κατακλυσμών, και η σύγχυση αύξαινε με τη σειρά της την ανημπόρια τους.

Ακολούθησε η εποχή των μεγάλων καταρρεύσεων… Καμία ανθρώπινη αξία δεν φαινόταν ότι έπρεπε να διασωθεί, εκτός από την αξία των τρομερών μηχανών που έκαναν τον πόλεμο για να εγκαθιδρύσουν τη σκλαβιά.

Και να που βγήκαμε από τον εφιάλτη του πολέμου χωρίς να έχει γίνει ειρήνη, χωρίς ο άνθρωπος να αισθανθεί απελευθερωμένος, χωρίς ούτε οι μεγάλες ελπίδες του τέλους του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου να έχουν μια διστακτική αφύπνιση. Αισθανόμασταν παγιδευμένοι ανάμεσα στην επιθετική και συντριπτική ισχύ ενός ολοκληρωτισμού που είχε γεννηθεί από μια νικηφόρα σοσιαλιστική επανάσταση και στη ρουτίνα μιας παλιάς κοινωνίας, στρατευμένης, εν αγνοία της, μέσα στις μεταμορφώσεις τις οποίες η ίδια αρνείται να συνειδητοποιήσει. Εδώ κι εκεί, ο αρχέγονος άνθρωπος, βάρβαρος και στενοκέφαλος, άπληστος και ψεύτης, εργάζεται ενάντια στον καλύτερο άνθρωπο. Παραμένει το γεγονός ότι μπήκαμε εδώ και τριάντα χρόνια, με τις ανακαλύψεις που αύξησαν φοβερά την τεχνική δύναμη του ανθρώπου – χωρίς να αναπτύξουν ανάλογα τη συνείδησή του – σε έναν κύκλο διαμόρφωσης του κόσμου. Μπήκαμε αιχμάλωτοι των κοινωνικών συστημάτων που χρησιμοποιήθηκαν σε βαθμό που έγιναν αβίωτα. Διαμορφωμένα τα ίδια από έναν ξεπερασμένο κόσμο, οι ποιο οξυδερκείς και αυτοί που είχαν τις καλύτερες προθέσεις από τους πολιτικά στρατευμένους της γενιάς μου, αποκαλύφθηκαν αρκετές φορές, μέσα στις αναστατώσεις, κάτι περισσότερο από μισότυφλοι. Κανένα δόγμα δεν αντιστάθηκε στο σοκ. Τίποτε το εντυπωσιακό σ’ αυτό. Τόσο αξίζει ο άνθρωπος και τόσο αξίζει το δόγμα, τόσο αξίζει ο κόσμος και τόσο αξίζει ο άνθρωπος. Δεν πρόκειται ωστόσο για έναν φαύλο κύκλο.

Μεγάλες σειρές γεγονότων στην πορεία της ολοκλήρωσης διαχωρίζονται από το χάος. Δεν είναι πια οι επαναστάτες που κάνουν την τεράστια παγκόσμια επανάσταση, είναι απερίσκεπτοι τύραννοι που την έχουν εξαπολύσει, αυτοκτονώντας. Είναι η βιομηχανική και επιστημονική τεχνική του σύγχρονου κόσμου που διαρρηγνύει βίαια τις σχέσεις της με το παρελθόν και υποχρεώνει τους λαούς ολόκληρων ηπείρων εμπρός στην αναγκαιότητα να ξεκινήσουν ξανά τη ζωή του πάνω σε καινούργιες βάσεις. Το τι πρέπει να είναι αυτές οι βάσεις, που δεν μπορεί παρά να είναι ορθολογιστικά οργανωμένες, με κοινωνική δικαιοσύνη, με σεβασμό στο ανθρώπινο υποκείμενο, με ελευθερία, αυτό για μένα είναι προφανές και επιβάλλεται σιγά σιγά ακόμη και μέσα στην απανθρωπιά των τωρινών καιρών. Το μέλλον μου φαίνεται, όποια κι αν είναι τα σύννεφα στον ορίζοντα, γεμάτο πιθανότητες, περισσότερο πλατιές απ’ όσο ήταν στο παρελθόν. Το πάθος, η πικρή εμπερία, τα σφάλματα της γενιάς που αγωνίστηκε και στην οποία ανήκω μπορούν να φωτίσουν κάπως την πορεία. Με την εξής μοναδική προϋπόθεση, που έχει γίνει μια κατηγορική προσταγή: ποτέ να μην αρνηθείται την υπεράσπιση του ανθρώπου ενάντια στα συστήματα που προγραμματίζουν την εκμηδένιση του ατόμου.”

Β.Σερζ, Μεξικό, 1942 – Φεβρουάριος 1943

“Ξαναγυρνάμε στην παλιά μου ερώτηση, Δον Χουάν. Τί σημαίνει να ‘σαι άψογος;”

“Βέβαια ξαναγυρνάμε στην παλιά σου ερώτηση, άρα και στην παλιά μου απάντηση: το να ‘σαι άψογος σημαίνει να κάνεις ότι μπορείς καλύτερο για οτιδήποτε καταπιάνεσαι”.

“Μα, Δον Χουάν, απορώ γιατί έχω πάντα την εντύπωση πώς κάνω ότι καλύτερο μπορώ, κι όμως ολοφάνερα δεν το κάνω”.

“Δεν είναι τόσο περίπλοκο που το παρουσιάζεις. Το κλειδί σ’ αυτά είναι η αίσθηση ότι έχεις ή δεν έχεις χρόνο. Κατά κανόνα, όταν σκέφτεσαι ή ενεργείς σαν αθάνατο ον που έχει όλο τον καιρό στη διάθεσή του, δεν είσαι άψογος. Σ’ αυτές τις ώρες θα ‘πρεπε να κοιτάς ολόγυρα, και τότε θα συνειδητοποιούσες ότι αυτό το αίσθημα της χρονικής άνεσης είναι ανοησία. Κανείς δεν επιζεί σ’ αυτή τη γη!”

C.Castaneda, Ιστορίες δύναμης

Πριν ένα χρόνο και βάλε, ένας φίλος έβαζε στο περιοδικό του ερωτήματα σχετικά με το ταξίδι:

Το Εργαλείο νο5

Δεν του έγραψα κάτι άμεσα, πέρασε αρκετός καιρός. Και δεν του έγραψα δημόσια. Ορισμένα πράγματα τα κρατάμε για λίγους. Όχι ότι έγραψα και τίποτα σπουδαίο δηλαδή, αλλά δεν υπήρχε κανένας λόγος να πάρει κανένας άλλος αυτά που εκείνος μου γέννησε.

Σήμερα, μετά από άλλο ένα ταξίδι, μετά από άλλη μία ματαιότητα κι ένα τέλμα, ξανάσκέφτομαι τα ίδια ζητήματα. “Τί είναι το ταξίδι;” Δεν είναι άλλο ένα παιδί της έλλειψης της πράξης; Ένας χρόνος πήγαινε-έλα στο φόντο αυτής της έλλειψης. Η αναζήτηση της πράξης. Αναζήτηση που “σκοτώνει τη φαντασία”. Αναζήτηση της πράξης και όχι πράξη.

Βλέπω τα τελευταία του νέα.

Αν ήταν

“Ευτυχία=Πράξη

Η ευτυχία δεν υπάρχει. Συμβαίνει.”

Δεν μου αρέσει ο τουρισμός. Πραγματικά πλέον δεν μπορώ να κάνω τον τουρίστα ούτε για μια μέρα Αυτό είναι. Δεν μου άρεσε ένα Παρίσι στο οποίο ήμουν τουρίστας και όχι το Παρίσι. Δεν μου άρεσε ένα Παρίσι χωρίς Πράξη. Ένα Παρίσι Θέαμα. Ένα Παρίσι στο οποίο ήμουν επισκέπτης.

Αλλά, τί είναι χειρότερο τελικά;
Ο τουρισμός ή η καθημερινή απουσία Πράξης;
Να αφήνεις καρδιά και μυαλό πίσω ή να γυρνάς και να μη βρίσκεις που τα άφησες;
Αυτό που συμβαίνει ή η απουσία του;
Το Ταξίδι ή η Πράξη;

ΔΕ ΦΟΒΑΜΑΙ
Την περιφορά της εικόνας μου στα άγια Α.Τ.
Τα οπλισμένα σκυλιά και τους γονιδιακούς ελέγχους.
Την παρουσία μου σε εχθρικό έδαφος.
Τους υπαλληλίσκους και τους διευθυντίσκους τους,
Την ιεραρχημένη διάταξη μιας κοινωνίας κλεισμένης σε κάγκελα.
Τους ευυπόληπτους ρουφιάνους, την προσκυνημένη αξιοπρέπεια και την ατάραχη αδιαφορία.
Την πτώση των δεικτών ευημερίας,
Την αύξηση της ανασφάλειας.
Την αβεβαιότητα.
Τη σιωπή.

ΔΕΝ ΠΙΣΤΕΥΩ
Στη δημοκρατική διαμεσολάβηση των μεγάφωνων πυροσβεστών.
Στην αγγελικά πλασμένη κοινωνική ειρήνη.
Στις παραφρασμένες επιλογές.
Στα κεφάλια που έσκυψαν.
Στην εργασία και στη χαρά.

ΔΕΝ ΕΛΠΙΖΩ
Στην αστική ματαιότητα της άμεπτης δικαιοσύνης.
Στον παρασιτισμό και στην ανευθυνότητα των υπευθύνων.
Στις διατάξεις, στα υπομνήματα και στις παραγραφές.
Στο αύριο που κάθε μέρα αναστέλλεται.
Σ’ αυτούς που άκριτα προσπαθούν να κατακτήσουν το κενό.
Στους φίλους που δεν έγιναν σύντροφοι και στους αδιάφορους που δεν τολμούν να γίνουν εχθροί.

ΕΙΜΑΙ ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ

Δήμητρα Συριανού
Κώστας Χάλαζας
Ηλίας Νικολάου

Αυτοί είναι τρεις. Και γι’ αυτό δεσμευμένοι. Κι όμως ελεύθεροι.
Αλοίμονο στους αδέσμευτους που χορεύουν αγκαλιά με το μηδέν.
Αλοίμονο σ’ όσους λευτεριά λεν το μηδέν.
Αλοίμονο σ’ όσους δεν γνώρισαν ποτέ αυτό το μηδέν.