Τα σκυλιά των αφεντικών, μετά από μέρες πολιορκίας των εργαζόμενων και αφού τους έχουν κόψει νερό, ηλεκτρικό και δεν επιτρέπουν την ιατρική φροντίδα, σήμερα προσπαθούν να καταλάβουν το εργοστάσιο.
Οι σύντροφοι αμύνονται με όλα τα μέσα, αλλά μέχρι πότε;
Ω, ναι! Κρίση!
Οι απεργίες στην Κορέα είναι άγριες και μαχητικές…
Στη Κίνα οι εργαζόμενοι λιντσάρουν μέχρι θανάτου τους διευθυντάδες…
Στη Γαλλία οι ομηρίες των αφεντικών είναι πια ρουτίνα…
Γιατί η κρίση δεν είναι καθόλου φαντασιακιά όπως κάποιοι νομίζαν κι έλπιζαν.
Γιατί κι η αντιμετώπισή της από κάποιους δεν είναι καθόλου ιδεολογική.
Γιατί οι κουκούλες και οι σφεντόνες ή τα μπουκάλια είναι ταξικά όπλα που κανένα “Κ”Κ δεν μπορεί να αφαιρέσει από τα χέρια μας.
Κοίτα το λοιπόν να μείνεις άνθρωπος. Το παν είναι να παραμείνει κανείς άνθρωπος. Δηλαδή: σταθερός και διαυγής και χαρούμενος, παρ’ όλ’ αυτά, γιατί οι “κλαυθμυρισμοί” είναι κύριο χαρακτηριστικό της αδυναμίας.
Να ‘σαι άνθρωπος θα πει να ρίξεις τη ζωή σου ολόκληρη στη βαριά ζυγαριά του “πεπρωμένου”, όταν πρέπει να γίνει έτσι. Όμως, την ίδια στιγμή, να χαίρεσαι την κάθε ηλιόλουστη μέρα και το κάθε ωραίο περαστικό σύγνεφο.
Αχ δεν ξέρω να γράφω συνταγές, το πως πρέπει να ‘ναι ο άνθρωπος, το μόνο που μπορώ να ξέρω είναι το πως είναι.
{…}
Ο κόσμος είναι τόσο ωραίος και μ’ όλη τη φρίκη του, και θα ‘ταν σίγουρα πιο ωραίος, αν δεν τον βάραιναν οι αδύναμοι και οι δειλοί.
Ρόζα
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
υγ: Η ΣΙΩΠΗ ΕΙΝΑΙ ΘΑΝΑΤΟΣ
Μα καλά, γίνονται αυτά τα πράγματα;
Δέκα χρόνια πέρασαν κι εσύ τώρα συμπεριφέρεσαι σαν φοιτητής;
Ακροβατώντας στο κενό της φυγής και στην αγωνιά του πουθενά;
Τώρα που μπορεί πια να είναι η ώρα να στρώσετε όλοι τον κώλο σας κάτω
και να αλλάξετε τα πράγματα;
Απλά, όπως είχε πει πριν πολλά χρόνια και μια φίλη μου, έχουμε άλλους ρυθμούς;
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Η μεγάλη υγεία
Εμείς οι καινούργιοι, εμείς που δεν έχουμε όνομα,
εμείς οι δυσκολονόητοι άνθρωποι, εμείς τα πρόωρα παιδιά ενός αβέβαιου
ακόμη μέλλοντος, χρειαζόμαστε για έναν καινούργιο σκοπό κι ένα
καινούργιο μέσο – δηλαδή, μια καινούργια υγεία, πιο δυνατή, πιο πονηρή,
πιο ανθεκτική, πιο τολμηρή και πιο χαρούμενη από οποιαδήποτε
προηγούμενη υγεία. Όποιος έχει μια ψυχή που διψά να ζήσει όλο το εύρος
των μέχρι τούδε αξιών και βλέψεων και να κάνει τον περίπλου όλων των
ακτών αυτής της ιδανικής “Μεσογείου”, όποιος θέλει να μάθει, από τις
περιπέτειες της πιο προσωπικής του εμπειρίας, πώς νιώθει ένας
εξερευνητής και κατακτητής του ιδεώδους, κι επίσης ένας καλλιτέχνης,
ένας άγιος, ένας νομοθέτης, ένας σοφός, ένας επιστήμονας, ένας ευσεβής
άνθρωπος, ένας μάντης, κι ένας που στέκει σαν Θεός παράμερα, σύμφωνα με
το παλιό στυλ – χρειάζεται ένα πράγμα κυρίως: τη μεγάλη υγεία, την
οποία δεν την έχει κανείς απλώς, αλλά την αποκτά συνεχώς. Και πρέπει να
την αποκτά, γιατί την εγκαταλείπει συνεχώς και πρέπει να την
εγκαταλείπει!... Και τώρα, αφού για πολύ καιρό οδοιπορούσαμε, εμείς οι
αργοναύτες του ιδεώδους, με περισσότερη ίσως τόλμη απ' όσο θα ήταν
λογικό, αφού υποφέραμε αρκετά συχνά από ναυάγια και ζημιές και μείναμε
όμως, για να το επαναλάβω, πιο υγιείς απ' όσο θα 'θελαν να μας
επιτρέψουν να μείνουμε, επικίνδυνα υγιείς, για πάντα υγιείς, μας
φαίνεται πως τώρα έχουμε απέναντί μας, ως ανταμοιβή, μια ανεξερεύνητη
χώρα, που κανένας δεν είδε ακόμη τα σύνορά της, κάτι πέρα από τις
γνωστές μέχρι τώρα χώρες και τις γωνιές του ιδεώδους, έναν κόσμο τόσο
πλούσιο σε πράγματα όμορφα, παράξενα, αμφίβολα, φοβερά και θεϊκά, ώστε
η περιέργειά μας και η λαχτάρα μας να τον αποκτήσουμε έχουν βρει τα
όριά τους – αλίμονο! Τώρα πια δεν υπάρχει τίποτα που να μπορεί να μας
χορτάσει! Έπειτα από τέτοια θεάματα και με τέτοια καυτερή πείνα στη
συνείδησή μας και στη γνώση μας, πώς θα μπορούσαμε να ικανοποιούμαστε
ακόμη με τους τωρινούς ανθρώπους; Είναι ίσως πολύ κακό, αλλά και
αναπόφευκτο, να δυσκολευόμαστε να παραμένουμε σοβαροί, όταν βλέπουμε τι
είναι πραγματικά οι αξιόλογοι γι' αυτούς τους ανθρώπους σκοποί και
ελπίδες. Και συχνά δεν μπορούμε πια ούτε μια ματιά να τους ρίξουμε. Ένα
άλλο ιδεώδες τρέχει μπροστά μας, ένα ιδεώδες παράξενο, σαγηνευτικό,
επικίνδυνο, για το οποίο δεν θέλουμε να πείσουμε κανέναν, επειδή σε
κανέναν δεν αναγνωρίζουμε εύκολα το δικαίωμα να το έχει: είναι το
ιδεώδες ενός πνεύματος που παίζει με αφέλεια – δηλαδή, όχι σκόπιμα,
αλλά λόγω μιας ξέχειλης δύναμης και αφθονίας – μ' ότι ονομαζόταν μέχρι
τώρα άγιο, καλό, άθικτο, θείο. Το ιδεώδες ενός πνεύματος, για το οποίο
εκείνα τα ανώτερα πράγματα που δέχονται δικαιολογημένα οι άνθρωποι ως
κριτήρια αξίας σημαίνουν κίνδυνο, φθορά, ταπείνωση ή τουλάχιστον
αναψυχή, τύφλωση και προσωρινή λήθη του εαυτού. Το ιδεώδες μιας
ανθρώπινης, υπερανθρώπινης ευημερίας και καλοσύνης, που θα φανεί συχνά
απάνθρωπο – για παράδειγμα, αν αντιπαραταχθεί σε ολόκληρη τη μέχρι
τούδε επίγεια βαρβαρότητα, σε κάθε είδους επισημότητα στις κινήσεις,
στα λόγια, στον τόνο, στο βλέμμα, στην ηθική και στον προορισμό, ως η
πιο ένσαρκη και αθέλητη παρωδία τους. Παρ' όλα αυτά όμως, είναι ένα
ιδεώδες με το οποίο πραγματικά αρχίζει η μεγάλη σοβαρότητα, με το οποίο
μπαίνει για πρώτη φορά το πραγματικό ερωτηματικό, με το οποίο αλλάζει η
μοίρα της ψυχής, προχωρά ο δείκτης, αρχίζει η τραγωδία...Η ελευθερία μου είναι τόση όση δίνω σε σένα
Δηλαδή, όσο κατακτάς την ελευθερία σου, τόσο πιο ελεύθερος γίνομαι
Η σωματική κούραση είναι ο μεγαλύτερος εχθρός της σκέψης και του έρωτα.
Κι εμείς ακόμα περιμένουμε την επανάσταση των κουρασμένων;
Εκείνοι που διακατέχονται από φόβο να «εμπλακούν συναισθηματικά» ως μια μορφή άμυνας απέναντι στη φυσική ανησυχία ότι θα πονέσουν ή θα παγιδευτούν βλέπουν μονάχα το ψεύτικο δίλημμα ανάμεσα στη νευρωτική κτητικότητα και την ανάγκη από τη μια πλευρά και τις αποστασιοποιημένες σχέσεις από την άλλη. Αλλά όσο πιο πολύ φυλάγεται κάποιος από τον πόνο, τόσο περισσότερο φυλάγεται από την ευχαρίστηση. Το ζήτημα είναι να είσαι καθολικά δεσμευμένος σε σχέσεις όπου ο πόνος και η κτητικότητα αντιπαλεύονται και γίνονται αντικείμενα επεξεργασίας αντί να καταπνίγονται μαζί με την αγάπη.
L. Michaelson
Ο επερχόμενος ποιητής θα υπερπηδήσει την καταθλιπτική ιδέατου ανεπανόρθωτου διαχωρισμού της πράξης και του ονείρου.Θα δοκιμάσει το θεσπέσιο καρπό του δέντρου με τις περιπλεγμένες ρίζεςκαι θα ξέρει να πείθει εκείνους που τον γεύονται ότι δεν είναι διόλου πικρός.Α. Μπρετόν
Το επόμενο πρωί συνέχισαν να περπατούν, προς το βορρά και τη δύση. Αυτή ήταν απόφαση του Άρεν, όχι του Γκεντ, που είπε, “Διάλεξε εσύ το δρόμο μας, αγόρι. Όλοι οι δρόμοι φαίνονται ίδιοι σ’ εμένα”. Δεν βιάζονταν, γιατί δεν είχαν σκοπό, περιμένοντας κάποιο σημάδι από τον Ορλ Εμπάρ. Ακολούθησαν τη χαμηλότερη, εξωτερική σειρά λόφων, έχοντας σχεδόν συνέχεια στο οπτικό τους πεδίο τον ωκεανό. Το γρασίδι ήταν στεγνό και κοντό, αεικίνητο από τον άνεμο. Οι λόφοι υψώνονταν χρυσαφένιοι και μοναχικοί δεξιά τους, και στ’ αριστερά τους βρίσκονταν οι αλμυροί βάλτοι και η δυτική θάλασσα. Μια φορά είδαν κύκνους να πετούν, μακριά στο νότο. Κανένα άλλο ζωντανό πλάσμα δεν είδαν όλη εκείνη τη μέρα. Ένα είδος κούρασης από το φόβο, απ’ την διαρκή αναμονή για το χειρότερο, μεγάλωνε στον Άρεν όλη την ημέρα. Μέσα του γεννήθηκε ανυπομονησία κι ένας ακαθόριστος θυμός. Είπε, μετά από ώρες ολόκληρες σιωπής, “Αυτή η γη είναι νεκρή σαν την ίδια τη γη του θανάτου!”
“Μην το λες αυτό”, είπε ο μάγιστρος αυστηρά. Συνέχισε να περπατά για λίγο κι ύστερα συνέχισε, με αλλαγμένη φωνή, “Κοίτα αυτή τη στεριά. Κοίτα γύρω σου. Αυτό είναι το βασίλειό σου, το βασίλειο της ζωής. Αυτή είναι η αθανασία σου. Κοίτα τους λόφους, τους θνητούς λόφους. Δεν αντέχουν αιώνια. Οι λόφοι με το ζωντανό γρασίδι πάνω τους, και τα ποτάμια με το τρεχούμενο νερό… Σ’ όλο τον κόσμο, σε όλους τους κόσμους, σε όλη την απεραντοσύνη του χρόνου, δεν υπάρχει ούτε ένα ίδιο μ’ αυτά τα ποτάμια, που πηγάζουν δροσερά μέσα από τη γη εκεί που δεν τα βλέπει μάτι ανθρώπου, και κυλούν μέσα στη λιακάδα και το σκοτάδι ως τη θάλασσα. Οι ρίζες της ύπαρξης είναι βαθιές, βαθύτερες απ’ τη ζωή, από τον θάνατο…”
Ούρσουλα Λε Γκεν
Η πιο μακρινή ακτή
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Ο όρος “συγκινησιακή πανούκλα” δεν είναι υποτιμητική φράση. Δεν υπονοεί καμιά συνειδητή μοχθηρία, ηθικό ή βιολογικό εκφυλισμό, ανηθικότητα κλπ. Ένας οργανισμός, που η φυσική του κινητικότητα παρεμποδίζεται συνεχώς από τη γέννησή του, αναπτύσσει τεχνητές μορφές κίνησης, κουτσαίνει ή περπατάει με δεκανίκια. Με τον ίδιο τρόπο, ένας άνθρωπος διασχίζει τη ζωή με τα δεκανίκια της συγκινησιακής πανούκλας, όταν οι εκφράσεις της φυσικής αυτορυθμιζόμενης ζωής έχουν κατασταλεί από τη γέννησή του. Ο άνθρωπος που έχει προσβληθεί από την συγκινησιακή πανούκλα χωλαίνει χαρακτηρολογικά. Η συγκινησιακή πανούκλα είναι μια χρόνια βιοπάθεια του οργανισμού. Εισέβαλε στην ανθρώπινη κοινωνία μαζί με την πρώτη μαζική καταπίεση της γενετήσιας σεξουαλικότητας. Έγινε μια ενδημική ασθένεια και έχει τυραννήσει τους ανθρώπους σ’ όλο τον κόσμο για χιλιάδες χρόνια. Δεν υπάρχει βάση για να υποθέσουμε ότι η συγκινησιακή πανούκλα μεταβιβάζεται κληρονομικά από μάνα σε παιδί. Σύμφωνα με τη γνώση μας, εμφυτεύεται στο κάθε παιδί από τις πρώτες μέρες της ζωής του. Είναι μια ενδημική ασθένεια, σαν τη σχιζοφρένεια ή τον καρκίνο, με μια αξιοσημείωτη διαφορά, δηλαδή, το ότι εκδηλώνεται ουσιαστικά στην κοινωνική ζωή. Η σχιζοφρένεια και ο καρκίνος είναι βιοπάθειες, που μπορούν να θεωρηθούν σαν αποτέλεσμα της καταστροφής που φέρνει η συγκινησιακή πανούκλα στην κοινωνία. Οι επιδράσεις της συγκινησιακής πανούκλας φαίνονται στον ανθρώπινο οργανισμό καθώς και στην κοινωνική ζωή. Κάθε τόσο η συγκινησιακή πανούκλα εξελίσσεται σε επιδημία, ακριβώς όπως και κάθε άλλη μεταδοτική ασθένεια, όπως η βουβωνική πανούκλα ή η χολέρα. Τα επιδημικά ξεσπάσματα της συγκινησιακής πανούκλας εκδηλώνονται με πλατιά διαδεδομένη και άγρια έξαρση του σαδισμού και της εγκληματικότητας, σε μικρή και μεγάλη κλίμακα. Μια τέτοια έξαρση ήταν η καθολική ιερά εξέταση του Μεσαίωνα. Ο διεθνής φασισμός του εικοστού αιώνα είναι μια άλλη.
…
Η φύση της συγκινησιακής πανούκλας έχει ανάγκη τη δύναμη της αστυνομίας και αυτός είναι ο τρόπος που διαδίδεται.
…
Κανείς δε θα θεωρήσει προσβολή το ότι πάσχει από μια καρδιοπάθεια ή ότι είναι νευρικός. Κανείς δε θα ‘πρεπε να θεωρήσει προβολή το ότι πάσχει από οξεία προσβολή συγκινησιακής πανούκλας.
…
Ένα ουσιαστικό και βασικό χαρακτηριστικό της αντίδρασης συγκινησιακής πανούκλας είναι ότι η πράξη και το κίνητρο της πράξης δεν συμπίπτουν ποτέ. Το πραγματικό κίνητρο είναι κρυμμένο και σαν αιτία της πράξης παρουσιάζεται ένα πλαστό κίνητρο.
…
Ο υγιής άνθρωπος δεν επιθυμεί να επιβάλλει τον τρόπο ζωής του σε κανέναν, αλλά θα θεραπεύσει και θα βοηθήσει τους άλλους όταν του ζητηθεί και όταν μπορεί. Σε καμιά περίπτωση ένα υγιές άτομο δε θα θέσει νόμο ότι καθένας “πρέπει να είναι υγιής”.
…
Το υγιές άτομο δεν έχει καμιά τάση για να επιβάλλει με τη βία τον τρόπο ζωής του στους άλλους, γιατί τα κίνητρα της συμπεριφοράς του συνδέονται συγκεκριμένα με τη δική του ζωή και όχι με οποιουδήποτε άλλου. Ο άνθρωπος που έχει προσβληθεί από συγκινησιακή πανούκλα, ξεχωρίζει από το υγιές άτομο από το γεγονός ότι προβάλλει τις απαιτήσεις του όχι μόνον στον εαυτό του αλλά, πάνω απ’ όλα, στο περιβάλλον του. Σε περιστάσεις που το υγιές άτομο κάνει προτάσεις και βοηθάει, που χρησιμοποιεί τις δικές του εμπειρίες σαν παράδειγμα για τους άλλους, αφήνοντάς τους ν’ αποφασίσουν αν θα τις ακολουθήσουν, το άτομο που έχει προσβληθεί από συγκινησιακή πανούκλα επιβάλλει τους τρόπους ζωής του στους άλλους με τη βία. Άτομα που έχουν προσβληθεί από συγκινησιακή πανούκλα δεν ανέχονται απόψεις που απειλούν τη θωράκισή τους ή ξεσκεπάζουν τα παράλογα κίνητρά τους. Το υγιές άτομο χαίρεται όταν φωτίζονται τα κίνητρά του. Το πανουκλιασμένο άτομο κυριεύεται από φρενίτιδα. Όταν απόψεις αντίθετες προς τις δικές του παρεμποδίζουν τη ζωή του και την εργασία του, το υγιές άτομο ρίχνεται σε μια λογική μάχη για τη διατήρηση του δικού του τρόπου ζωής. Το πανουκλιασμένο άτομο μάχεται ενάντια σ’ άλλους τρόπους ζωής, ακόμα κι αν δεν τον αφορούν με κανένα τρόπο. Εξαναγκάζεται να πολεμήσει, επειδή νιώθει την ύπαρξη άλλων τρόπων ζωής σαν πρόκληση.
…
Η ροπή στη συγκινησιακή πανούκλα είναι παγκόσμια. Δεν υπάρχει ξεκάθαρος διαχωρισμός ανάμεσα σ’ εκείνους που προσβλήθηκαν και σ’ εκείνους που έμειναν αμόλυντοι από την πανούκλα. Όπως κάθε άνθρωπος, κάπου στο βάθος, είναι επιρρεπής στον καρκίνο, τη σχιζοφρένεια ή τον αλκοολισμό, έτσι ακόμα και ο πιο υγιής και πιο καταφατικός στη ζωή ανάμεσά μας είναι επιρρεπής σε παράλογες αντιδράσεις πανούκλας.
…
Η περιφέρεια της συγκινησιακής πανούκλας συμπίπτει περίπου με την πλατιά περιφέρεια της κοινωνικής κατάχρησης, που πάντα πολεμούσε και ακόμα πολεμάει κάθε κίνημα κοινωνικής ανεξαρτησίας. Με μερικούς περιορισμούς, μπορεί να ειπωθεί ότι η σφαίρα της συγκινησιακής πανούκλας συμπίπτει με την σφαίρα της “πολιτικής αντίδρασης” και ίσως ακόμη με την αρχή της πολιτικής γενικότερα.
…
Δεν είναι εκπληκτικό το ότι η ειλικρίνεια και η ευθύτητα, αν και τόσο εγκωμιασμένοι τρόποι συμπεριφοράς, σπάνια συμπεριλαμβάνονται στις ανθρώπινες συναλλαγές. Είναι πραγματικά τόσο σπάνιες, που οι περισσότεροι άνθρωποι ξαφνιάζονται όταν περιστασιακά εμφανίζονται. Αν κρίνει κανείς από τα “πολιτιστικά” μας ιδεώδη, θα περίμενε την ειλικρίνεια και την ευθύτητα να είναι καθημερινές, αυτονόητες στάσεις. Το γεγονός ότι δεν είναι, ότι αντιμετωπίζονται με κατάπληξη, ότι οι ειλικρινείς και ευθείς άντρες και γυναίκες θεωρούνται τέρατα, λίγο “τρελούτσικοι στο μυαλό”, ότι, πράγματι, το να είσαι τίμιος και ειλικρινής συνεπάγεται ισχυρούς κοινωνικούς κινδύνους…
Βίλχελμ Ράιχ
Η ανάλυση του χαρακτήρα
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
«Ξέρω πως νιώθεις. Είναι σαν να βρίσκεσαι πίσω από ένα τζάμι, δεν μπορείς ν’ αγγίξεις τίποτε απ’ όσα βλέπεις. Πέρασα τα τρία τέταρτα της ζωής μου κλεισμένος απ’ έξω, μέχρι που κατάλαβα πως η μοναδική λύση είναι να το σπάσεις. Κι αν φοβάσαι μήπως τραυματιστείς, προσπάθησε να φανταστείς πως είσαι κιόλας γέρος, νεκρός σχεδόν, γεμάτος μεταμέλεια για όλα όσα χάθηκαν για πάντα.»
Αντρέα ντε Κάρλο
Δύο από Δύο
δεν κλείνω τα φτερά στη μπόρα κι ας πλαντάξω,
ποτέ μου δεν εδιάλεξα καιρό για να πετάξω
“Τα πάντα φαίνεται να συγκλίνουν σ’ ένα απλό γεγονός: Υπάρχει κάποιο θεμελιώδες και κρίσιμο λάθος στην όλη δομή της διαδικασίας, που χρησιμοποιεί ο άνθρωπος για να γνωρίσει τον εαυτό του. Η μηχανοορθολογιστική άποψη έχει καταρρεύσει εντελώς.
…
Όπου κι αν πάμε, βρίσκουμε τον άνθρωπο να τρέχει ολόγυρα σε κύκλους, σαν να είναι παγιδευμένος και ψάχνει μάταια κι απεγνωσμένα να βρει κάποια έξοδο.
ΕΙΝΑΙ πιθανό, ένας παγιδευμένος να βγει από την παγίδα του. Όμως για να δραπετεύσει κάποιος από μια φυλακή, πρέπει πρώτα να παραδεχτεί ότι βρίσκεται στη φυλακή. Η παγίδα είναι η συναισθηματική δομή του ανθρώπου, η δομή του χαρακτήρα του. Είναι άσκοπη η επινόηση φιλοσοφικών συστημάτων γύρω από τη φύση της παγίδας, τη στιγμή που το μόνο πράγμα που ‘χει κάποιος για να βγει από την παγίδα αυτή, είναι να γνωρίσει την παγίδα και να βρει την έξοδο. Όλα τ’ άλλα του είναι εντελώς άχρηστα.
…
Το πρώτο πράγμα που πρέπει να γίνει είναι να βρεθεί η έξοδος απ’ την παγίδα.
Η παγίδα δεν παρουσιάζει κανένα άλλο ενδιαφέρον, εκτός απ’ αυτό το κρίσιμο σημείο: ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ Η ΕΞΟΔΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΓΙΔΑ;
Μπορεί κάποιος να διακοσμήσει την παγίδα ώστε η ζωή σ’ αυτήν να γίνει πιο άνετη. Αυτό κάνουν οι Μιχαήλ Άγγελοι, οι Σαίξπηρ και οι Γκαίτε. Μπορεί κάποιος να εφεύρει προσωρινά τεχνάσματα για να επιτύχει μακροζωία μέσα στην παγίδα. Αυτό κάνουν οι μεγάλοι επιστήμονες και γιατροί, οι Μέγιερ, οι Παστέρ και οι Φλέμινγκ. Μπορεί τέλος κάποιος να γίνει δεξιοτέχνης στη θεραπεία των σπασμένων κοκάλων, που προέρχονται από πτώση μέσα στην παγίδα.
Το κρίσιμο θέμα υπάρχει και παραμένει: να βρεθεί η έξοδος από την παγίδα. ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ Η ΕΞΟΔΟΣ ΠΟΥ ΒΓΑΖΕΙ ΣΤΟΝ ΑΠΕΡΑΝΤΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΧΩΡΟ;
Η έξοδος παραμένει κρυμμένη. Είναι το μεγαλύτερο απ’ όλα τα αινίγματα. Το πιο γελοίο και ταυτόχρονα το πιο τραγικό πράγμα είναι τούτο:
Η ΕΞΟΔΟΣ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΛΥΤΑ ΟΡΑΤΗ ΑΠ’ ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΠΑΓΙΔΕΥΜΕΝΟΥΣ. ΜΑ ΚΑΝΕΙΣ ΔΕ ΦΑΙΝΕΤΑΙ ΝΑ ΤΗ ΒΛΕΠΕΙ. ΟΛΟΙ ΞΕΡΟΥΝ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ Η ΕΞΟΔΟΣ. ΜΑ ΚΑΝΕΝΑΣ ΔΕ ΦΑΙΝΕΤΑΙ ΝΑ ΠΡΟΧΩΡΕΙ ΠΡΟΣ ΑΥΤΗ. ΚΙ ΑΚΟΜΑ: ΟΠΟΙΟΣΔΗΠΟΤΕ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙ ΝΑ ΤΗ ΦΤΑΣΕΙ Ή ΔΕΙΧΝΕΙ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΤΗΣ, ΑΠΟΚΑΛΕΙΤΑΙ ΤΡΕΛΟΣ Ή ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΑΣ, Ή ΑΜΑΡΤΩΛΟΣ, ΓΙΑ ΝΑ ΚΑΕΙ ΣΤΗΝ ΚΟΛΑΣΗ.
Φαίνεται καθαρά λοιπόν, πως η δυσκολία δεν έγκειται ούτε στην παγίδα ούτε στο πώς θα βρεθεί η έξοδος. Η δυσκολία έγκειται ΣΤΟΥΣ ΙΔΙΟΥΣ ΤΟΥΘΣ ΠΑΓΙΔΕΥΜΕΝΟΥΣ.
Όλα τούτα φαίνονται ακατανόητα σ’ έναν απλό νου, έξω από την παγίδα. Είναι και κάπως παράλογα. Γιατί δε βλέπουν και γιατί δεν προχωρούν προς την ολοφάνερη έξοδο; Μόλις πλησιάσουν την έξοδο, αρχίζουν να στριγκλίζουν και φεύγουν τρέχοντας μακριά της. Μόλις κάποιος ετοιμάζεται να βγει έξω, τον σκοτώνουν. Ελάχιστοι μόνο γλιστρούν έξω από την παγίδα, κάποια σκοτεινή νύχτα, όταν όλοι κοιμούνται.
…
Η λειτουργία της αληθινής Ζωής υπάρχει γύρω μας, μέσα μας, στις αισθήσεις μας, μπροστά στα μάτια μας, φαίνεται ξεκάθαρα σε κάθε ζώο, δέντρο ή λουλούδι. Τη νιώθουμε στο σώμα μας και στο αίμα μας. Παρ’ όλ, αυτά, παρέμεινε για τους παγιδευμένους το πιο μεγάλο, το πιο απρόσιτο αίνιγμα.
Το αίνιγμα όμως δεν είναι η ίδια η Ζωή. Το αίνιγμα είναι πως είναι δυνατόν να ‘χει μείνει ακατάληπτη για τόσον πολύ καιρό.
…
Η ΕΠΙΜΟΝΗ ΑΠΟΦΥΓΗ ΤΩΝ ΟΥΣΙΩΔΩΝ ΠΡΑΓΜΑΤΩΝ είναι το πρόβλημα του ανθρώπου. Η αποφυγή τούτη αποτελεί μέρος της βαθύτερης δομής των ανθρώπων. Το γεγονός ότι φεύγουν τρέχοντας, μακριά από την έξοδο της παγίδας, είναι αποτέλεσμα αυτής της δομής. Ο άνθρωπος φοβάται και μισεί την έξοδο από την παγίδα. Με θηριωδία, ματαιώνει κάθε προσπάθεια για ανεύρεση της εξόδου. Αυτό είναι το μεγάλο μυστήριο.
…
Έξω από την παγίδα, πολύ κοντά της, υπάρχει διάχυτη η αληθινή Ζωή, σ’ οτιδήποτε το μάτι βλέπει, σ’ οτιδήποτε το αυτί ακούει, σ’ οτιδήποτε η μύτη οσφραίνεται. Τούτο το πράγμα προκαλεί αιώνια οδύνη στα παγιδευμένα θύματα, έναν πειρασμό σαν του Ταντάλου. Τη βλέπουν, τη νιώθουν, την οσφραίνονται, παντοτινά τη ζητούν, μα ποτέ, ποτέ δεν την φτάνουν. Η έξοδος έγινε κάτι το αδύνατο. Γίνεται στα όνειρα, στα ποιήματα, σταμεγάλα έργα της μουσικής και της ζωγραφικής, μα όχι στην πραγματικότητα. Τα κλειδιά της πόρτας έχουν συγχωνευτεί μέσα στον θώρακα του χαρακτήρα τους, μέσα στη μηχανική ακαμψία του σώματος και της ψυχής τους.
…
Αν κάποιος ζήσει για πολύν καιρό σ’ ένα σκοτεινό κελί θα μισήσει το φως του ήλιου. Μπορεί, ακόμα, το μάτι του να χάσει την ικανότητά του να ανέχεται το φως. Από το γεγονός αυτό πηγάζει το μίσος του για το φως του ήλιου.”
Β. Ράιχ, Η Δολοφονία του Χριστού
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
ΓΚΟΥΛΑΓΚ: Τα παιδιά μόνο...